|
| SEKS De puberteit Veilig vrijen Voorbehoedmiddelen Homoseksualiteit Ongewenst zwanger Geslachtsziekten |  Folders met meer info over dit onderwerp.  Adressen voor meer info over dit onderwerp.  Links naar sites met meer info over dit onderwerp. |
De puberteitIedereen komt tussen zijn 12e en 16e jaar in de puberteit. De één wat vroeger, de ander wat later. De puberteit is een periode waarin je lichaam verandert van kind naar volwassene. Je hormonen zullen zich tijdens deze periode verder ontwikkelen en er ontstaan andere gevoelens, zo ook seksuele gevoelens. Tijdens de puberteit zullen deze gevoelens een speciale plaats in gaan nemen. De gevoelens die met seks te maken hebben zijn bij iedereen verschillend. Je kunt dan ook op veel verschillende manieren vrijen. Je kunt bijv. alleen vrijen. Masturberen wordt dat wel genoemd. Iedereen heeft wel eens met zich zelf gevreeen en het is dus ook niet iets om je voor te schamen. Bij jongens wordt masturberen ook wel aftrekken genoemd. Meisjes masturberen door met hun vingers (vingeren) langs hun vagina te strelen. De meeste mensen denken bij vrijen met iemand anders meteen aan: "het met elkaar naar bed gaan" (geslachtsgemeenschap). Als sex alleen maar zou in houden dat je meteen geslachtsgemeenschap zou moeten hebben, dan zou het een hele saaie boel worden. Vrijen met een vriend of vriendin kun je op heel veel manieren. Je kunt bijvoorbeeld alleen elkaar strelen en zoenen of samen lekker douchen. Ook dat hoort allemaal bij het vrijen. Als je aan het vrijen bent met je vriend of vriendin en jullie besluiten om verder te gaan moeten jullie altijd denken aan een voorbehoedmiddel. Belangrijk Vrijen moet je alleen als je het zelf wilt. Laat je nooit dwingen!! Als je toch door iemand gedwongen wordt tot handelingen die je zelf niet wilt is dat heel vervelend, je moet dan proberen er met iemand over te praten. Je kunt proberen te praten met familie of vrienden, mensen uit je naaste omgeving. Als er geen mensen in de buurt zijn die je volledig vertrouwt en waar je met je probleem terecht kunt, kun je altijd contact opnemen met de Rutgerstichting. Deze mensen helpen je dan om verdere stappen te ondernemen. Verkrachting en aanranding zijn ernstige misdrijven. Loop er niet alleen mee rond, zoek steun bij anderen. Vrijen kan heel fijn zijn maar niet als je gedwongen wordt!!  Veilig vrijenOveral zie je posters en reclamespotjes over veilig vrijen, maar wat is nou eigenlijk veilig vrijen? Veilig vrijen houdt in dat je jezelf beschermt tijdens het vrijen tegen geslachtziekten en zwangerschappen. Een groot misverstand is dat jongeren vaak denken dat je alleen onveilig kan vrijen als je ook echt geslachtsgemeenschap hebt, dit is niet het geval. Ook veel andere manieren om te vrijen zijn zonder bescherming niet veilig. In de volgende opsomming kun je lezen welke manieren nog meer onveilig zijn en met welk voorbehoedmiddel of op welke manier je het veilig kan maken.
De meeste mensen weten niet of ze besmet zijn met een geslachtsziekte, het is dus belangrijk dat je bovenstaande punten goed in de gaten houdt. VoorbehoedmiddelenAls je samen met je vriend(in) de keuze hebt gemaakt om geslachtsgemeenschap te hebben moet je voordat je begint denken aan een voorbehoedmiddel. Je hebt de keuze uit verschillende voorbehoedmiddelen. Het bekendste voorbehoedmiddel onder de jongeren is wel "het Condoom". Het condoom Het condoom is een rubber elastisch zakje dat opgerold in een pakje zit. Het is een voorbehoedmiddel dat bij de jongen wordt aangebracht. De jongen moet tijdens het vrijen het condoom over zijn stijve penis rollen waardoor het voorkomt dat er sperma in het lichaam van het meisje komt. Het condoom beschermt bij goed gebruik tegen geslachtsziekten, ongewenste zwangerschappen en het is de enige bescherming tegen aids. Je kunt het kopen bij drogisterijen, apotheken, supermarkten en op de WC van uitgaansgelegenheden hangen vaak automaten waar je een condoom uit kan trekken. Het condoom heeft een aantal voordelen. Het is makkelijk verkrijgbaar zonder dat je ouders het hoeven te weten. Daarnaast is het condoom makkelijk in het gebruik. Toch heeft het ook een paar nadelen. Er bestaat een kans dat het condoom gaat lekken. Verder moet het vrijen onderbroken worden om het condoom om te doen. Naast de gewone condooms zijn er ook nog speciale condooms, bijvoorbeeld voor anale sex (kontneuken) en het vrouwencondoom. Het condoom voor anale sex is extra sterk en heeft een glijmiddel. Een paar voorbeelden zijn DUO, Hot Rubber en Gay Safe. Ze zijn verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Het vrouwencondoom wordt ook wel Femidom genoemd. Dit condoom kan het meisje al van tevoren inbrengen, zodat het "liefdesspel", niet wordt onderbroken. Als je na de zaadlozing de buitenste ring een slag draait, kan je het nog een poosje laten zitten. Nog een pluspunt is dat het condoom reukloos is. Er zijn ook een paar nadelen aan het condoom. Het kraakt en ritselt tijdens het vrijen. Daarnaast kost het in het begin moeite om het in te brengen, maar na een paar keer is dat ook over. Het condoom is te koop bij de drogist en apotheek. Het kost rond de FL 7,50 per 3 stuks. De Pil De pil is het meest betrouwbare voorbehoedmiddel tegen zwangerschap. De pil wordt door het meisje gebruikt. De pil is een andere vorm van anti conceptie. De meeste antconceptie voorkomt namelijk het samenkomen van de zaadcel en eicel, bij de pil is dit niet het geval. De hormonen in de pil zorgen voor een drietal dingen tegelijk. Als eerste wordt er voorgezorgd dat er geen eicel tot rijping komt zodat er geen ovulatie plaatsvindt. Daarnaast wordt de samenstelling van het baarmoederslijmvlies zodanig dat een bevruchte eicel zich niet makkelijk kan innestelen. Verder ontstaat er een slijmprop voor de ingang van de baarmoedermond die zo taai en dik is dat de zaadcellen er nauwelijks doorheen kunnen. De pil heeft een groot aantal voordelen. Het is als eerste de meest betrouwbare methode om een zwangerschap te voorkomen. Daarnaast is er geen voorbereidingstijd nodig. De pil is meteen betrouwbaar als je op de eerste dag van je menstruatie begint met slikken. Begin je een andere dag, dan is hij de eerste 7 dagen onbetrouwbaar. De pil stoort dus niet tijdens het vrijen. Verder heeft de pil positieve bijwerkingen. Zo kunnen de buikkrampen en de pijnlijke borsten voor en tijdens de menstruatie minder worden. Ondanks de vele voordelen zijn er ook een aantal nadelen. Zo moet de pil elke dag ingenomen worden. Behalve in de stopweek. Daarnaast kan de pil in combinatie met roken bij vrouwen van 35 jaar en ouder nadelige gevolgen opleveren voor hart- en bloedvaten. In zeer zeldzame gevallen kunnen ernstige bijwerkingen voorkomen zoals trombose. Een ander nadeel is dat de pil geen bescherming biedt tegen sexueel overdraagbare aandoeningen. Het is dus verstandig om ook een condoom te gebruiken. Dit wordt ook wel dubbel Dutch genoemd. De pil is verkrijgbaar bij de huisarts en de Rutgers stichting. Als je minderjarig bent, kun je de pil bij de huisarts krijgen zonder dat je ouders hiervan weten. Hij heeft namelijk een geheimhoudingsplicht. Er zijn wel huisartsen die willen dat je het je ouders toch verteld. De Rutgers stichting biedt altijd de mogelijkheid om de pil te nemen zonder dat je ouders het weten. Een consult bij de Rutgers stichting kost ongeveer FL 35,- (tot 18 jaar FL 17,50). Het spiraaltje Het spiraaltje is een klein plastic of metalen voorwerpje dat in de baarmoeder geplaatst wordt. Hoe het precies werkt is niet bekend. Vermoedelijk gaat het spiraaltje de innesteling van een bevruchte eicel tegen. Het spiraaltje wordt door de huisarts ingebracht. Als het eenmaal ingebracht is, hoef je er zelf niets aan te doen. Een ander voordeel is dat het redelijk betrouwbaar is. Er zijn echter ook een aantal nadelen. Het kan van zijn plaats schieten, waardoor het opnieuw ingebracht moet worden. Daarnaast kan het ernstige ontstekingen veroorzaken wat tot onvruchtbaarheid kan leiden. Het is ook een nadeel dat men niet precies weet hoe het werkt. Het spiraaltje is verkrijgbaar bij de huisarts. Het pessarium Een pessarium is een soort koepeltje van rubber met een buigzame rand. Het moet speciaal op maat worden gemaakt. Je kan ervoor naar de huisarts gaan of bij de Rutgers stichting. Ieder half jaar moet je even langs de dokter om te controleren of het pessarium nog goed sluit. Het pessarium moet je voor gebruik aan beide kanten insmeren met een zaaddodende pasta en minimaal 1 uur voor het vrijen inbrengen. Na het vrijen moet het pessarium nog minstens 8 uur blijven zitten. Coïtus interruptus of "voor het zingen de kerk uit" Het is de bedoeling dat de jongen, voordat de zaadlozing komt, zijn penis uit de vagina van het meisje trekt. Deze manier is wel heel onbetrouwbaar. Het is vaak moeilijk in te schatten wanneer de zaadlozing komt. Verder kan er ook al in het voorvocht spermatozoiden zitten. Een ander nadeel is dat het niet altijd even prettig is om iets voor het hoogtepunt van het vrijen terug te trekken. Coitus interruptus kan gebruikt worden als andere methoden op morele of religieuze gronden niet acceptabel zijn. Het is een onbetrouwbare methode en beschermt niet tegen geslachtsziekten. Periodieke onthouding Een andere manier om zwangerschap te voorkomen, zonder condooms, pillen, etc, is de periodieke onthouding. In de periode tussen de eisprong (het moment dat er een eitje vrijkomt uit de eirstok) en de menstruatie, heeft de vrouw het meest kans om zwanger te worden. Door in deze periode geen geslachtsgemeenschap te hebben wordt de kans op zwangerschap aanmerkelijk verkleint. Deze manier is echter niet 100% betrouwbaar. Het tijdstip van ovulatie kan namelijk vroeger of later vallen. Daarnaast kan sperma wel drie dagen in de baarmoederholte overleven. Als je deze methode toch wil toepassen, moet je zorgvuldig te werk gaan en kun je het beste een arts raadplegen. Bedenk verder ook dat deze manier je niet beschermt tegen geslachtsziekten. Zaaddodende middelen Zaaddodende middelen zijn er in allerlei vormen, zoals cremes, zetpillen, pasta's en schuim. Een dergelijk middel moet diep in de vagina gebracht worden. Het doodt de spermatozoiden en vormt een barriere tegen het binnendringen van het sperma. De methode is heel onbetrouwbaar en kan beter samen gebruikt worden met andere voorbehoedmiddelen, zoals het condoom. De zaaddodende middelen zijn verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Als er toch iets is misgegaan, het condoom is bijvoorbeeld gescheurd, dan zijn er ook nog morning-after middelen. Er zijn 3 soorten middelen, namelijk de 2*2 morning-after pil, de 5*5 morning-after pil en het morning-after spiraaltje. De 2*2 morning-after pil Dit is de lichte morning-after pil en bestaat uit 4 tabletten. Deze pil werkt vanaf 12 uur tot uiterlijk 72 uur na de onbeschermde gemeenschap. Tussen de 12 en 48 uur na de gemeenschap slik je 2 tabletten tegelijk en precies 12 uur daarna nog 2 tabletten. De tabletten zorgen ervoor dat je hormoonevenwicht in je lichaam verandert. Hierdoor wordt vaak de zwangerschap voorkomen. De 5*5 morning-after pil Dit is de zwaardere morning-after pil en bestaat uit 25 tabletten. Deze pil werkt tot uiterlijk 72 uur na de onbeschermde gemeenschap. Met de eerste 5 tabletten begin je binnen 48 uur na het seksuele contact. Vijf dagen lang slik je iedere dag 5 tabletten tegelijk. Ook deze tabletten zorgen ervoor dat je hormoonevenwicht in je lichaam verandert, waardoor meestal de zwangerschap wordt voorkomen. Het nadeel van de morning-after pillen is dat je er misselijk van kan worden. Je moet ook zeker weten dat je niet al zwanger bent. De morning-after pillen zijn alleen nodig in noodgevallen en niet als anti-conceptie. Het morning-after spiraaltje Het morning-after spiraaltje is hetzelfde als het gewone spiraaltje. Het moet wel uiterlijk binnen 5 dagen na het onbeschermde contact worden ingebracht. Het voordeel van het spiraaltje is, dat het erna gebruikt kan worden als voorbehoedmiddel. De nadelen zijn dat niet bij iedereen het spiraaltje geplaatst kan worden en je moet zeker weten dat je niet zwanger bent. De morning-after middelen zijn verkrijgbaar bij de Rutgerstichting of je huisarts. Voor meer informatie over de bovengenoemde voorbehoedmiddelen kun je terecht bij de huisarts, bij de Rutgers Stichting of bij de GG&GD of GGD in een grotere stad bij jou in de buurt. HomoseksualiteitIedereen komt tussen zijn 12e en 16e jaar in de puberteit. De gevoelens die je tijdens deze periode ontwikkelt zijn voor iedereen verschillend. Er bestaat dus een kans dat jij andere gevoelens ontwikkelt dan je vrienden en vriendinnen. Ook al gaat iedereen er vanuit dat je heterosexueel bent (verliefd worden op mensen van het andere geslacht) kun je ook gevoelens ontwikkelen voor mensen van hetzelfde geslacht. Je bent dan homofiel of lesbienne. Homofilie is geen ziekte, het zijn hele normale gevoelens waarvoor je je niet hoeft te schamen. Er zijn heel veel homofiele en lesbische mensen. Je bent dus niet de enige. Een groot probleem dat veel homo's en lesbiennes tegen komen is het kenbaar maken van hun gevoelens aan de buitenwereld. Als jij ook deze gevoelens hebt en niet weet hoe je het b.v. aan je ouders moet vertellen kun je contact opnemen met de volgende organisaties: de Rutgers stichting en het COC. het COC is de organisatie voor homo's en lesbiennes. Deze organisaties geven voorlichting en kunnen je helpen bij het omgaan met en het kenbaar maken van je gevoelens aan de buitenwereld. Ook voor homo's en lesbiennes bestaat er tijdens het vrijen een kans op het krijgen van een geslachtziekten. Voor hen gelden dezelfde regels tijdens het vrijen als voor hetero's. Voor homo's is er een speciaal condoom op de markt. Dit condoom is steviger als andere condooms en scheurt dus niet zo snel bij het hebben van anale geslachtsgemeenschap. Voor lesbiennes is het onveilig om de vagina van je vriendin te likken als zij ongesteld is of net is geweest. Er zijn wel speciale beflapjes verkrijgbaar bij onder andere de Rutgers stichting en de sex shops. Anders kan je een condoom open knippen en dat gebruiken als beflapje. Ook is het onveilig om de dildo te delen met je vriendin. Gebruik dan altijd een condoom of was hem af. Voor meer vragen over homoseksualiteit kun je terecht bij de Rutgerstichting en het COC. Het COC is de organisatie van en voor homo's en lesbiennes. Het adres van het COC is: Nieuwe Zijdsvoorburgwal 68-70 1012 SE Amsterdam tel. 020-6234596 De adressen van de plaatselijke COC's zijn hier op te vragen. Als je ouders vragen hebben kunnen ze terecht bij: Ouders van homosexuele kinderen SLOW Postbus 82, 7213 ZH Gorssel Tel: 05759-3109 Ongewenst zwangerWat moet je doen als je menstruatie na het hebben van geslachtsgemeenschap uitblijft? Als eerste wil je natuurlijk zekerheid, je kunt naar de drogist gaan en een zwangerschapstest kopen. Deze tests zijn echter niet 100% betrouwbaar en het is dan ook verstandiger om naar je huisarts te gaan. Je huisarts kan je met zekerheid zeggen wat er aan de hand is en kan je bij voorbaat al wat informatie geven over wat je mogelijkheden zijn. Als je liever anoniem wilt blijven of met iemand wilt praten die jou nog niet kent kun je terecht bij de arts van de Rutgers stichting of de GGD bij je in de buurt. Een bezoek aan de arts van de Rutgers stichting kost als je jonger bent dan 18 jaar ƒ 17,50. Als je 18 jaar of ouder bent kost het ƒ 35,-. Zwanger en dan? Om te beginnen probeer je begrip te krijgen uit je omgeving, je probeert er met je ouders over te praten. Als dit gelukt is kun je samen met de mensen uit je naaste omgeving proberen een beslissing te nemen over de zwangerschap. Een belangrijk gegeven is wel dat de uiteindelijke beslissing bij jou ligt. Het kan ook zijn dat je niemand hebt om op terug te vallen of dat je meer informatie wil hebben voordat je er met iemand over praat. Je kunt dan terecht bij het FIOM-bureau. Deze bureaus hebben maatschappelijk-werkers in dienst die je informatie kunnen geven en eventueel kunnen begeleiden bij het nemen van een beslissing. De beslissing die je in deze situatie moet nemen zal waarschijnlijk de moeilijkste zijn die je ooit zult moeten nemen. Het is dan ook belangrijk dat je alle consequenties laat meespelen in je beslissing. De maatschappelijk-werkers van het FIOM kunnen je hier goed in begeleiden en informeren. Je kunt beslissen om het kind te houden en het zelf op te voeden. Dit is een ingrijpende beslissing die je leven zal veranderen. Verder kun je doordat het misschien te laat is om abortus toe te passen of je geloof laat het niet toe, beslissen het kind zelf te houden maar niet zelf op te voeden. Je kunt het dan afstaan voor adoptie. Deze beslissing is bij de bevalling zeer zwaar. het is dan ook belangrijk dat je een goede begeleiding hierbij hebt. Als laatste kun je beslissen om een abortusbehandeling te ondergaan. Dit houdt in dat je de zwangerschap vroegtijdig wilt onderbreken. Een belangrijk gegeven is dat je abortus alleen kunt toepassen tijdens de eerste 3 maanden van de zwangerschap. Als je zorgt dat je ten alle tijden achter je eigen beslissing staat, dan heb je de goede beslissing genomen. GeslachtsziektenAls je onveilig vrijt (dus zonder voorbehoedmiddel) heb je de kans een geslachtsziekte op te lopen. Geslachtsziekten worden ook wel SOA's genoemd. Dit is een afkorting voor Seksueel Overdraagbare Aandoeningen. Als je na een vrijpartij last hebt van: jeuk of blaasjes aan of rond je geslachtsdelen, afscheiding die je niet herkend of andere irritaties bestaat de kans dat je last hebt van een SOA. De meeste SOA's zijn onschuldig en goed door de dokter te behandelen. Het is wel verstandig om bij constatering van je klachten contact op te nemen met je huisarts. Hij kan je dan behandelen zodat de klachten snel verholpen worden. De meest voorkomende SOA's zijn: GONORROE (een druiper) Gonorroe is beter bekend onder de naam "druiper". Het is een bacterie die veel voorkomt en bij verwaarlozing tot onvruchtbaarheid kan leiden. Je kunt het herkennen aan afscheiding en een branderig gevoel bij het plassen. De behandeling van de dokter zal bestaan uit pillen of injecties. SCHAAMLUIS Schaamluis kun je vergelijken met hoofdluis. het is overdraagbaar door seksueel contact of via lakens of kleren. Schaamluis herken je aan jeuk in het schaamhaar. Schaamluis is de enige SOA die je zelf kunt behandelen. Bij de drogist kun je Noury hoofdwater of Prioderm kopen. Lees voor gebruik de bijsluiter goed. CHLAMYDIA Chlamydia kun je vergelijken met een druiper. Je kunt alleen besmet raken door seksueel contact. De klachten die je ervan hebt zijn minimaal of zelfs geen. SCABIES Scabies wordt ook wel schurft genoemd. Overdraging vindt plaats door seksueel contact of een besmet bed. De gevolgen zijn jeuk over het hele lichaam en vooral in je huidplooien. De dokter behandelt dit met een crème of lotion. SYFILIS Het is een SOA die weinig voorkomt maar wel ernstig is. Je ontdekt het pas na 6 tot 8 weken. Er ontstaan zweertjes op de mond, geslachtsdelen of de anus. Een bezoek aan de dokter is altijd verstandig ook al gaan de zweertjes vanzelf over. Syfilus blijft in je lichaam en moet door behandeling van een dokter genezen. Als dit niet het geval is kan er hoge koorts onstaan en heeft het vervelende gevolgen voor een aantal organen. HERPES Herpes is een veel voorkomende (geslachts)ziekte. het is niet ernstig en goed te behandelen. Er zijn verschillende soorten herpes. Herpes genitalis (aan de geslachtsorganen) wordt door sexueel contact overgebracht. De klachten zijn een branderig gevoel bij het plassen en pijnlijke blaasjes rond de vagina, penis of anus. Herpes labialis (de koorts-lip) wordt door zoenen overgebracht. De klachten zijn pijnlijke blaasjes rond de mond. Soms is er ook sprake van pijnlijke zweertjes en opgezette lymfeklieren. Er zijn nog geen medicijnen om het virus te doden. Er zijn wel medicijnen die de klachten verminderen. GENITALE WRATTEN Zoals de naam al zegt zijn het wratjes rond de geslachtsorganen of rond de anus. Je kunt het krijgen door seksueel contact. De wratten kunnen ernstige gevolgen hebben en moeten dan ook door een dokter behandeld worden. HEPATITIS B Hepatitis B is een SOA die wordt overgedragen door seksueel contact. De klachten zijn vermoeidheid, lusteloosheid, koorts en buikpijn. Het gevolg van hepatitis B is dat je lever ontstoken raakt en je urine donkerder kleurt. Er bestaat nog geen behandeling voor hepatitis B. Het moet door rusten over gaan. TRICHOMONAS Dit is een soa die vaak voorkomt, maar is goed te behandelen en niet ernstig. De besmetting gaat via sexueel contact. De vrouw heeft de volgende klachten: een ontstoken vagina, melk-achtige afscheiding die vaak ook anders ruikt en jeuk. Bij de man zijn de klachten nauwelijks merkbaar. Er is een beetje afscheiding, geirriteerd slijmvlies en een branderig gevoel bij het plassen. Alle bovengenoemde geslachtsziekten zijn goed te behandelen door de huisarts. Er is echter nog een geslachtsziekte. Deze is niet te behandelen en dus ook dodelijk. AIDS Aids is een virale SOA, dit houdt in dat het een virus is dat niet vanzelf uit je lichaam verdwijnt. Helaas hebben de wetenschappers nog geen medicijn gevonden dat AIDS kan genezen en blijft het een levensbedreigende ziekte. Als je besmet bent met het AIDS-virus hoef je niet direct ziek te worden. De periode dat je besmet bent maar nog niet ziek bent heet: seropositief. Aids wordt overgedragen door seksueel contact of besmet bloed. Het is dus belangrijk om een condoom te gebruiken als je sex hebt met iemand waarvan je niet weet of hij of zij besmet is. Ook bij hulp aan mensen die gewond zijn moet je voorzichtig zijn. Doordat aids ook overgebracht kan worden door bloedcontact is het voor druggebruikers een gevaar om een gebruikte injectienaald opnieuw te gebruiken. Als je wilt weten of je besmet bent , kun je een aidstest laten doen. Je weet dan of je seropositief bent of niet. Deze test kun je laten doen door je huisarts, maar je kunt je ook anoniem laten testen. Deze anonieme testen worden gedaan bij de GGD. (Gemeentelijke Geneeskundige Dienst) of de Rutgers stichting. Dus als je je wilt laten testen kun je terecht bij je huisarts of bij de GGD bij jou in de buurt. De AIDS test kost bij de Rutgers stichting FL 90,-. Nog even dit: Iedereen kan een geslachtsziekte oplopen. Het is niet iets om je voor te schamen. Als je merkt dat je klachten krijgt die lijken op de symptomen van een geslachtsziekte is het zeer verstandig contact op te nemen met je huisarts. Het is altijd beter om een ziekte te voorkomen, dus gebruik een condoom. |